Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao mới đây đã ban hành cáo trạng truy tố 5 bị can liên quan đến tổ chức được xác định là khủng bố mang tên “Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời”. Trong số này, Đào Minh Quân là người bị truy tố với hai tội danh rất nghiêm trọng: khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân và hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
Đào Minh Quân (sinh năm 1952, tại Gia Định, TP.HCM) có quốc tịch Việt Nam và Mỹ. Ông tự xưng là “Thủ tướng” của tổ chức này, hoạt động lưu vong từ Mỹ.
Tổ chức “Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời” được thành lập từ năm 1991, với tiền thân là tổ chức “Tân Dân Chủ”, có trụ sở tại Mỹ. Nhóm này được cho là có hoạt động tuyển chọn, vận động người ở nước ngoài cũng như trong nước tham gia.
Ngoài Đào Minh Quân, có 4 bị can khác bị truy tố:
Phạm Lisa (Phạm Anh Đào, sinh năm 1979) bị truy tố tội “khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân”.
Huỳnh Thị Thắm (sinh năm 1981) bị truy tố tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”.
Đào Kim Quang (Francis Andre Solvang, Đào Văn Tiền, sinh năm 1953) bị truy tố về tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”.
Lâm Ái Huệ (Lâm Kim Huệ, sinh năm 1968) cũng bị truy tố tội tương tự.
Tất cả các bị can đều bị Cơ quan An ninh Điều tra, Bộ Công an ra lệnh truy nã, kể cả năm 2017 và một số lệnh mới hơn 2025.
Theo cáo trạng, tổ chức này đã lên kế hoạch thực hiện các hoạt động khủng bố, phá hoại, tuyển mộ người trong nước qua đường hồi hương và người thuộc cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Có âm mưu đặt bom xăng tại sân bay Tân Sơn Nhất, khảo sát địa điểm, mua vũ khí, thành lập các “chí nguyện đoàn” trong nước nhằm gây rối trật tự.
Một số cơ sở trong nước đã bị phát hiện mua trang thiết bị, in ấn truyền đơn chống chính quyền, và có kế hoạch phát tán vào các dịp lễ lớn.
Một điểm nổi bật là theo luật sửa đổi (có hiệu lực từ 1/7/2025), cơ quan điều tra hoặc viện kiểm sát có quyền truy tố ngay cả khi bị can đang bỏ trốn hoặc đang ở nước ngoài. Đây là công cụ pháp lý mới giúp xử lý những vụ án nghiêm trọng mà nghi can không thể triệu tập được.
Viện Kiểm sát cũng kêu gọi các bị can tự đến trụ sở công an hoặc viện kiểm sát để đầu thú, được hưởng chính sách khoan hồng nếu hợp tác, và có quyền bào chữa theo luật tố tụng hình sự.
Việc truy tố người đang sinh sống ở nước ngoài là bước tiến trong nỗ lực xử lý các tổ chức khủng bố lưu vong và phá hoại từ bên ngoài.
Âm mưu của tổ chức không chỉ là lời nói mà đã có những bước chuẩn bị – truyền đơn, khảo sát địa điểm, liên kết với nhiều nhóm “ngoại vi” trong nước.
Việc luật hình sự được sửa đổi mở rộng quyền truy tố ngay cả khi bị can ở nước ngoài giúp tháo gỡ rào cản pháp lý trong việc xử lý những vụ án có yếu tố quốc tế.
